Warmtepomp-rendement: de Nederlandse standaardaannames die uw berekening onderbouwen

Door Pascal van Eijden · 24 juni 2026 · 2 min leestijd

Een rendementsberekening voor een warmtepomp is voor veel klanten ondoorzichtig: ze zien een getal voor de verwachte besparing, maar niet waar dat getal vandaan komt. Wie de onderliggende aannames niet kan uitleggen, verliest geloofwaardigheid op het moment dat de klant kritische vragen stelt — en die vragen komen, zeker bij een investering van deze omvang.

De Nederlandse standaardaannames

Het vertrekpunt van een warmtepomp-rendementsberekening is het gasverbruik dat de woning vervangt. Daarbij wordt gerekend met drie vaste aannames:

• 8,79 kWh per m³ gas — de energie-inhoud van aardgas, gebruikt om het gasverbruik van de klant om te rekenen naar de hoeveelheid warmte die daadwerkelijk nodig is.
• 90% ketelrendement — het gemiddelde rendement van een bestaande cv-ketel: niet alle energie in het gas komt als warmte de woning binnen, een deel gaat verloren.
• 20% warmwateraandeel — het deel van het totale gasverbruik dat wordt besteed aan warm tapwater in plaats van ruimteverwarming.

Met deze drie aannames is uit het historische gasverbruik van de klant te herleiden hoeveel warmtevraag een warmtepomp moet kunnen leveren, en daarmee wat de te verwachten besparing op de energierekening is.

Hybride systemen: wat blijft op de gasketel staan?

Bij een hybride warmtepomp — waarbij de warmtepomp de ruimteverwarming voor het grootste deel van het jaar overneemt, maar de bestaande cv-ketel als back-up blijft staan — verandert de berekening op één belangrijk punt. Het warmwaterdeel en de bijstook op koude dagen blijven op de bestaande gasketel staan. De besparing wordt dan dus alleen berekend over het deel van het gasverbruik dat door de warmtepomp wordt overgenomen, niet over het volledige verbruik.

Voor de klant is dit een belangrijk onderscheid: een hybride systeem levert een lagere absolute besparing op dan een volledig elektrische warmtepomp, maar vraagt ook een lagere investering en minder ingrijpende aanpassingen aan de woning.

Waarom transparantie hier het verkoopargument is

Een klant die de drie aannames en de hybride-uitzondering begrijpt, vertrouwt het eindgetal van de berekening meer dan wanneer hij alleen een resultaat krijgt voorgelegd. Dit is ook relevant voor de onderbouwing richting de RVO bij een ISDE-aanvraag — zie ons artikel over de ISDE-subsidie voor de technische eisen die daarbij horen.

Hoe EnerCalculatie hiermee omgaat

In EnerCalculatie zijn de drie standaardaannames en de hybride-uitzondering verwerkt in een vast, gevalideerd rekenmodel — niet als black box, maar volledig inzichtelijk in het gegenereerde adviesrapport. Zo kunt u tijdens het adviesgesprek elke stap van de berekening laten zien, en bouwt u vertrouwen op bij een investering die voor de klant vaak nieuw en onbekend terrein is. Wilt u zien hoeveel tijd dit u per dossier bespaart ten opzichte van een Excel-rekenmodel? Bereken uw tijdsbesparing.