Omvormer afschakelen bij negatieve stroomprijzen: PV-curtailment in het adviesrapport

Door Pascal van Eijden · 14 augustus 2026 · 3 min leestijd

Bij dynamische energiecontracten kunnen de uurprijzen op de EPEX SPOT-beurs in veel gevallen negatief worden wanneer het aanbod van zonne- en windenergie groter is dan de vraag. Om te voorkomen dat een afnemer te maken krijgt met negatieve terugleververgoedingen of dat er overbelasting van het net ontstaat, kan de productie van zonne-energie tijdelijk worden verminderd of stopgezet. Dit proces staat bekend als PV-curtailment.

Door de invoering van terugleverheffingen door energieleveranciers en de voorgenomen afschaffing van de salderingsregeling verandert de businesscase van onbeperkt terugleveren. Hierdoor wordt actieve sturing op eigenverbruik en curtailment in veel situaties een belangrijk onderdeel van een installatie-advies.

---

Technische eisen en sturingsmogelijkheden van omvormers

Om sturing en curtailment mogelijk te maken, gelden er specifieke eisen voor de apparatuur en de netinpassing:

• Normering voor vermogensregeling: Conform de norm NEN-EN 50549-1 en de Netcode Elektriciteit dienen omvormers te beschikken over functies voor vermogensregeling. Dit betekent dat het uitgangsvermogen zowel lokaal als op afstand begrensd kan worden.
• Slimme sturing: Fabrikanten zoals SolarEdge integreren functionaliteiten zoals dynamic power control en Smart Energy Management in hun omvormers. Hiermee kan het vermogen automatisch worden aangepast op basis van de EPEX-dagprijzen en de actuele lokale verbruiksbehoefte.
• Home Energy Management Systemen (EMS): Een EMS kan de belasting in huis dynamisch regelen (load balancing) om piekstromen te voorkomen.
• Spanningsbeveiliging: Als de netspanning door lokale overproduction stijgt tot boven de wettelijke grens van 253 volt (10% boven de nominale 230V), schakelt de omvormer conform NEN 1010 en netcodeveiligheidseisen automatisch uit.

---

Belangrijke aandachtspunten voor het installatie-adviesrapport

Bij het opstellen van een adviesrapport over de inpassing van zonnepanelen en curtailment is het van belang om ook de veiligheids- en netinpassingsregels uit de NEN 1010 en de Netcode Elektriciteit mee te nemen.

1. Voorkomen van fase-onbalans op het net

Om fase-onbalans op het net te voorkomen, geldt op basis van de Netcode Elektriciteit dat een invoeding boven de 16A (3,68 kVA) over meerdere fases verdeeld moet worden. Vanaf omvormers met een vermogen groter dan circa 3,68 kW wordt daarom gebruikgemaakt van een 3-fase omvormer.

2. Beoordeling en berekening van somstromen

Bij een installatie waar zowel het elektriciteitsnet als een omvormer (zoals PV of een thuisbatterij) op dezelfde groep of aardlekschakelaar invoeden, tellen de stromen van beide bronnen bij elkaar op:

• Rekenvoorbeeld: 25A vanaf het net + 16A vanaf de omvormer = 41A.
• Risico: Een standaard 40A-aardlekschakelaar is vaak niet berekend op deze totale stroom, wat kan leiden tot overbelasting en brandgevaar.
• Adviesregels: Bij een ontwerp met gelijktijdige invoeding moet in het rapport de optelsom van alle gelijktijdig actieve stromen getoetst worden aan de nominale stroom van de gedeelde beveiligingscomponenten.

---

Conclusie

Het onderbouwen van PV-curtailment in een adviesrapport rust op het combineren van marktontwikkelingen (zoals dynamische EPEX SPOT-prijzen en terugleverheffingen) met technische regelgeving. Door omvormers toe te passen die voldoen aan de NEN-EN 50549-1 en de Netcode Elektriciteit voor vermogensregeling, en door in het ontwerp rekening te houden met de regels voor fase-onbalans en somstromen, ontstaat een technisch correct en bedrijfseconomisch onderbouwd advies.

---

Veelgestelde vragen over PV-curtailment (FAQ)

Wat is PV-curtailment en waarom is het nodig?

PV-curtailment is het tijdelijk verminderen of stopzetten van de stroomproductie door zonnepanelen. Dit voorkomt dat u moet betalen voor teruglevering bij negatieve dynamische stroomprijzen en beschermt het elektriciteitsnet tegen overbelasting.

Aan welke normen moet een regelbare omvormer voldoen?

Een regelbare omvormer moet voldoen aan de NEN-EN 50549-1 en de Netcode Elektriciteit voor vermogensregeling, evenals de spanningsbeveiliging conform NEN 1010 (uitschakeling boven 253V).

Waarom is toetsing van somstromen belangrijk bij PV-installaties?

Wanneer netstroom (bijv. 25A) en zonne-energie (bijv. 16A) op dezelfde groep invoeden, ontstaat een somstroom van 41A. Als de aardlekschakelaar slechts 40A verdraagt, ontstaat er overbelastings- en brandgevaar.